جای تعجب نیست که ایمپلنت های دندانی مانند دندان های واقعی نیاز به مراقبت دارند، اما بسیاری از افراد دقتی به این مسئله نکرده و دچار عفونت می شوند. اما عفونت ایمپلنت ها لزوماً به معنای از بین رفتن ایمپلنت نیست. در حقیقت تشخیص و درمان به موقع می تواند این مشکل را برطرف کرده و ایمپلنت ها را حفظ کند. حال سوال اینجاست که راه های درمان عفونت ایمپلنت چیست؟ آیا آنتی بیوتیک برای عفونت ایمپلنت موثر است؟ به منظور آشنایی با علل، علائم و روش های درمانی عفونت در ایمپلنت های دندانی تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.
عفونت ایمپلنت دندان
عفونت ایمپلنت دندان که با نام پری ایمپلنت (peri-implantitis) نیز شناخته می شود، از سال 2000 به طور پیوسته در حال افزایش بوده است. تحقیقات نشان می دهد که حدود نیمی از روش های کاشت دندان به عفونت ختم می شود. اولین مرحله معمولاً زمانی است که التهاب در لثه ایجاد شده و پس از آن منجر به تحلیل استخوان و عفونی شدن دندان ها می شود.
چرا ایمپلنت عفونت می کند؟
این فرضیه که ایمپلنت های دندانی باقی میمانند و نیازی به مراقبت دندانی مناسب ندارند، اصلی ترین عامل عفونت ایمپلنتهای دندانی است. بسیاری از افراد بدون توجه به رعایت بهداشت دندان علاوه بر دندان های طبیعی خود ممکن است ایمپلنت های خود را نیز از دست بدهند. شایع ترین علت و عوامل خطر در بروز عفونت پس از ایمپلنت های دندانی به شرح زیر است:
بهداشت ضعیف دهان و دندان
اگرچه ماندگاری انواع ایمپلنت ها بالا است، اما مراقبت های پس از ایمپلنت بسیار حیاتی است. اگر روزانه مسواک نزنید و نخ دندان نکشید، اجازه ورود و تکثیر باکتری ها و قارچ ها در دهان را می دهید. این باکتری ها به تدریج راه خود را به سمت بافت های نرم و سخت اطراف ایمپلنت باز کرده و مممکن است منجر به انواع مشکلات ایمپلنت دندان شود.
کشیدن سیگار
مصرف کنندگان تنباکو غلظت بیشتری از آنزیمی به نام آرژیناز (arginase) را در آب دهان خود دارند و استدلال می شود که این آنزیم تولید اکسید نیتریک را کاهش می دهد. این امر بزاق را اسیدی تر کرده و محیطی عالی برای رشد باکتری ها ایجاد می کند. بنابراین افراد سیگاری در برابر عفونت های ایمپلنت دندان آسیب پذیرتر هستند.
داشتن سابقه بیماری پریودنتال
بیماران با سابقه عفونت و التهاب لثه (پریودنتال) نیز در معرض خطر بیشتری هستند. این بیماری باید قبل از کاشت باید درمان شود، اما بیماری لثه تمایل به بازگشت دارد. از دست دادن استخوان نیز در چنین مواردی بارزتر است و منجر به افزایش عدم موفقیت در کاشت ایمپلنت می شود .
در مجموع، عفونت ایمپلنت تقریباً همیشه با عوامل خطر، بیمار محور مرتبط است. موارد زیر در بروز عفونت موثر هستند، اما میزان عفونت ناشی از این موارد بسیار پایین است:
- حساسیت به تیتانیوم
- بیماری های سیستمیک مانند دیابت
- استفاده از مواد اضافی در زمان قرار دادن تاج
- توزیع نابرابر فار دندان در نیروی گاز گرفتن
علائم عفونت ایمپلنت های دندانی
عفونت در ایمپلت ها نیز مانند عفونت دندان با علائم و نشانه هایی همراه است که توصیه می شود در صورت مشاهده آن به مختصص دهان، فک و صورت مراجعه نمایید.
- تورم اطراف ایمپلنت
- تغییر رنگ لثه
- خونریزی از محل ایمپلنت
- شل شدن ایمپلنت
- تب
- وزوز در گوش
- عدم پاسخ به درمان دارویی برای کاهش درد
- از دست دادن تدریجی استخوان در ناحیه آسیب دیده
شایان ذکر است که درد در ارتباط با عفونت ایمپلنت نسبتا نادر است. اما اگر وجود داشته باشد، معمولاً به این معنی است که مشکل شدید است. سایر دلایل نگرانی مشابه علائم لیفت سینوس و عفونت پیوند استخوان است. در صورت مشاهده هر یک از این علائم، فوراً به پزشک متخصص مراجعه نمایید. به یاد داشته باشید که فقدان درد همیشه به معنای عدم وجود بیماری نیست. به همین دلیل انجام معاینات دندانپزشکی مناسب و به موقع بسیار ضروری است.
مراحل عفونت ایمپلنت دندان
به طور کلی، عفونت ایمپلنت دندان را می توان در دو مرحله التهاب لثه (موکوزیت) و عفونت لثه (پری ایمپلنتیت) در ناحیه ایمپلنت توصیف کرد. در مرحله اول لثه ها ملتهب شده و در صورت عدم درمان می تواند به یک بیماری جدی تر، عفونت ایمپلنت (پری ایمپلنتیت) تبدیل شود.
هر دو عارضه به طور مشابه در لثه دندان های طبیعی نیز به وجود می آید، اما در ایمپلنت های دندانی ممکن است با سرعت بیشتری ایجاد شوند. چرا که چسبندگی ایمپلنت نسبت به دندان طبیعی دوام کمتری دارد. توجه داشته باشید که علائم عفونت حتی ممکن است سال ها پس از کاشت ایمپلنت رخ دهد.
درمان عفونت ایمپلنت دندان
در قدم اول بیمار باید برای یک عکس رادیوگرافی اقدام کند تا مشخص شود که آیا از دست دادن استخوان وجود دارد یا خیر. سپس برای تشخیص دقیق مرحله عفونت، علائم به طور کامل توسط متخصص ارزیابی شده و در نهایت روش درمانی مناسب به بیمار توصیه می شود. به طور کلی، درمان این عفونت ها به دو روش تمیز کردن مکانیکی و انجام می شود که در ادامه به بررسی آن خواهیم پرداخت.
تمیز کردن مکانیکی عفونت ها
بافت آسیب دیده یا زخم ناشی از عفونت در مخاط های کم عمق را می توان با دستگاه اولتراسونیک یا کورت های فیبر کربن تمیز کرد. امواج با فرکانس بالا به دندانپزشک اجازه می دهد تا مواد آلوده را از اطراف ایمپلنت خارج کند. اگر منافذ مخاطی 5 میلیمتر یا بیشتر باشد، ممکن است دندانپزشک شما نخ دندان مکانیکی یا ابزارهای جرمگیری ظریف پیشنهاد دهد. در چنین حالتی ابزارها باید عمیق تر شده و مهم است که سطح میله زبر نشود. برداشتن مکانیکی بافت های آسیب دیده اغلب همراه با ضد عفونی کننده موضعی انجام می شود.
روش جراحی
روش جراحی برای درمان عفونت ایمپلنت معمولاً زمانی انجام می شود که میله در یک محل غیر زیبایی قرار می گیرد. لثه ها باز شده و به عقب باز می شوند تا امکان دسترسی بهتر به ناحیه آلوده فراهم شود. سپس، روش تمیز کردن مکانیکی اغلب همراه با ضد عفونی کننده ها انجام می شود. اگرچه این روش موثر است، اما این گزینه با عوارض احتمالی زیادی همراه است. قرار گرفتن در معرض غشاهای متخلخل می تواند منجر به عفونت بیشتر، به ویژه در طول دوره بهبودی شود. این روش درمانی فقط در صورتی باید انجام شود که سایر انواع درمان با شکست مواجه شوند.
آنتی بیوتیک برای عفونت ایمپلنت
دندانپزشک وضعیت پریودنتال دندان های باقی مانده را بررسی می کند. بر اساس این اطلاعات، او تعیین می کند که آیا آنتی بیوتیک ها را به صورت موضعی یا سیستمیک تجویز کند. اگر عفونت محدود به اطراف ایمپلنت باشد و بیماری دیگری در دهان وجود نداشته باشد، ممکن است آنتی بیوتیک موضعی تجویز شود. اما اگر عفونت به ناحیه بزرگتری در دهان تعمیم داده شود، ممکن است آنتی بیوتیک ها به صورت سیستمیک تجویز شوند و درمان آنتی بیوتیکی ممکن است در عرض چند هفته یا چند ماه تکرار شود.
برداشتن ایمپلنت
اگر التهاب لثه (موکوزیت) اطراف ایمپلنت به عفونت (پری ایمپلنتیت) تبدیل شده باشد و مقدار قابل توجهی از استخوان از بین رفته باشد، ممکن است ایمپلنت برداشته شود. از طرف دیگر، دندانپزشک ممکن است تصمیم بگیرد که از دست دادن استخوان تا جایی که بتوان ایمپلنت را با فورسپس استخراج کرد، ادامه یابد. این تصمیم زمانی گرفته می شود که کمتر از 3 تا 4 میلی متر استخوان نگهدارنده وجود داشته باشد. برخی از بیماران ممکن است پس از پیوند استخوان و چندین ماه بهبودی واجد شرایط کاشت مجدد باشند.
توصیه پایانی
بهترین روش برای پیشگیری از عفونت، ترک سیگار و رعایت بهداشت دهان و دندان است. یعنی بعد از هر وعده غذایی مسواک بزنید و حداقل یک بار در روز نخ دندان بکشید. به یاد داشته باشید که برای معاینات منظم نیز به دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک در طول این ویزیتها عکسبرداری معمول با اشعه ایکس و نگهداری ایمپلنت را انجام میدهد تا مشکلات را زودتر تشخیص دهد. ایمپلنت ها نمی توانند حفره ایجاد کنند، اما این بدان معنا نیست که نیازی به مراقبت ندارند. در پایان توصیه می شود چنانچه با عفونت ایمپلنت دندان مواجه شدید، فورا به بهترین متخصص دهان، فک و صورت در تهران مراجعه کنید.
